Big Mama – Vanitas voor Franciscus

Afbeeldingen van ‘Big Mama’, het beeld van de kunstenaar Gijs Assmann, sierden in het voorjaar van 2012 de brochure én de vernieuwde website van La Verna op. Het beeld staat in een hoek van de binnentuin van La Verna. Het roept wel eens vragen op: wat moet zo’n levensgroot beeld van een blote Surinaamse vrouw in de tuin van een klooster van ongetrouwde mannen…
Op die vragen is best antwoord te geven, al gaat dat aanvankelijk misschien een beetje met horten en stoten, stukje bij beetje.

’t Begint met het verhaal van Franciscus, die – als de geneesheer hem bevestigt dat zijn dood nadert – zegt: ‘wees welkom, zuster Dood’. De dood is voor hem geen bedreiging meer zoals in het lied van broeder Zon ook zuster water en broeder vuur geen bedreiging meer zijn, maar een vriendelijke, voorkomende, verwante werkelijkheid. Een zuster die hem – als het moment daar is – warmhartig in haar armen zal opnemen en dragen.

Dat verhaal wekte bij Gijs Assmann de herinnering op aan het moment dat een vriendelijke stem hem aansprak en vroeg: ‘Kom je even binnen?’ Hij keek op en zag een zwaargebouwde zwarte vrouw hem uitnodigen. De warmbloedige moederlijkheid van deze vrouw deed hem bijna op haar verzoek ingaan. Sindsdien benadert hij de dood niet meer met ironie, als een grap; niet als man met een zeis, maar als een zus, als familie.
Wat wekt het verhaal van Franciscus en zuster dood op bij u, jij, die dit leest? Kijk maar eens:

Franciscus ten slotte is in zijn meest vertrouwd onderkomen.
Hij rust een paar dagen.
Als hij weet dat hij gaat sterven, vraagt hij twee broeders,
die een speciale plaats in zijn hart hebben,
het Zonnelied te zingen, vrolijk en uit volle borst:
het leven begint pas.
Een psalmwoord ligt op zijn lippen:
‘Ik verhef mijn stem tot de Heer,
mijn stem tot de Heer om erbarmen.’
Een van de broeders die erbij is, durft te zien,
durft te zeggen dat het moment daar is:
Vader, uw kinderen blijven zonder vader achter.
Wij verdwalen zonder uw licht.
Denk aan ons die verweesd raken.
Vergeef ons onze zonden.
Maak ons gelukkig met uw zegen.
En Franciscus: Kinderen, of je hier nu bent of ergens anders,
Ik vergeef je je fouten en je misstappen.
Geef allen mijn zegen.
Hij vraagt voor te lezen uit het evangelie van Johannes.
“Zes dagen voor het paasfeest, toen Jezus wist dat zijn uur gekomen was
en hij naar zijn Vader zou gaan…”
Dan wil hij op een kleed op de vloer gelegd worden
en bestrooid worden met as.
Ook hij vervalt nu snel tot stof en as.
Broeders staan rondom hem, hun vader en leidsman.
Dan sterft hij en voltooit zijn leven.
Zijn lichaam laat zijn ziel los.
En deze stijgt op in het grondeloze licht.

Een is er – hij wil niet met name genoemd worden –
die de ziel ziet opstijgen.
Door de waterwolken heen, recht naar de hemel.
Een ster is ze, zo groot als de maan, stralend als de zon.
Ze vaart ten hemel op een witte wolk.
Een loflied mag klinken.
‘Licht van de wereld, stralende zon voor de kerk van Christus,
Uw licht verlaat ons en woont in een land van louter licht;
u laat ons achter, ons gebroken bestaan
en verkeert met engelen en heiligen.
Vergeet ons niet, u kent ons toch, u kent ons bestaan.
U zegenen wij, U die door de gezegende God bent gezegend.’

Stel u, je, eens voor, hoe zuster dood net zo op hem wacht als hij op haar. Daar zit ze te mediteren, klaar om hem te verwelkomen als een Pieta, als Maria die haar kind terug ontvangt.
Of luister naar het verhaal van Nina, een meisje van vier – haar ouders liggen in scheiding. Ze rent naar dit beeld en kruipt in de armen van Big Mama bij haar weg, zoekend naar troost, naar veiligheid.

Kijk nog eens goed: onder bij het krukje van Big Mama – je ziet het amper – ligt nog een vlinder en wat zaaddozen van de klaproos of de papaver. De vlinder zo broos, zo doorschijnend en teer, vochtig nog, opfladderend uit de pop: symbool van overgang en transformatie. De zaden van de papaver vele jaren ondergronds wachtend tot het moment dat ze opengaan naar het licht: een lichtkiemer is de papaver. Klaprozen, symbool van levensdrang op de slagvelden van de eerste wereldoorlog in Vlaanderen.

La Verna inspireert, is gastvrij en wekt vertrouwen zoals verwanten kunnen doen, zoals familie.

Hans Sevenhoven

'Big Mama', zuster dood...
Voor Franciscus van Assisi neemt zij mensen warmhartig in haar armen op en draagt ze.

Cookies

We gebruiken cookies om content van de website te verbeteren en om het websiteverkeer te analyseren.

Privacy statement | Sluiten
Instellingen